Όψη της προσωρινής έκθεσης / The Afterlife of Things της Λεβεντείου Πινακοθήκης Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Σ. Κωνσταντίνου © Λεβέντειος Πινακοθήκη, Λευκωσία
Πόσες ζωές μπορεί να έχει ένα αντικείμενο; Από απόσταση μοιάζει με ένα πολύτιμο υφαντό με μεταλλική λάμψη που αντανακλά το φως. Μόνο όταν πλησιάζει κανείς αντιλαμβάνεται ότι αποτελείται από χιλιάδες μεταλλικά καπάκια μπουκαλιών, περασμένα ένα προς ένα με σύρμα. Το γνώριμο μεταμορφώνεται σε κάτι απρόσμενο· το ευτελές αποκτά μια νέα, σχεδόν μνημειακή παρουσία. Ο λόγος για το έργο του El Anatsui – και αυτή η στιγμή της ανακάλυψης υποδέχεται τους επισκέπτες στην έκθεση The Afterlife of Things, που θα παρουσιάσει η Λεβέντειος Πινακοθήκη από τις 9 Δεκεμβρίου 2026. Μια έκθεση που μας καλεί να κοιτάξουμε δύο φορές – όχι μόνο τα έργα τέχνης, αλλά και τα ίδια τα αντικείμενα που γεμίζουν την καθημερινότητά μας. Γιατί ένα σακί από γιούτα, ένα πλαστικό καπάκι, ένα παλιό δίχτυ ψαρέματος ή ένα φορεμένο ρούχο μπορεί να κρύβουν πολύ περισσότερα από όσα φανταζόμαστε.
El Anatsui (γ. 1944) ‘Three Continents’ [Τρεις Ήπειροι], 2009 Καπάκια αλουμινίου από μπουκάλια αλκοολούχων ποτών και σύρμα χαλκού, 250 x 530 εκ. Ιδιωτική συλλογή © El Anatsui. Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Σ. Κωνσταντίνου © Λεβέντειος Πινακοθήκη, Λευκωσία
Κοινό σημείο των έργων και της εικαστικής πρακτικής των καλλιτεχνών τους είναι μια απλή, μα ριζοσπαστική ιδέα: ότι τα αντικείμενα έχουν πολλές ζωές. Ακόμα και όταν περάσει η πρώτη χρησιμότητά τους, συνεχίζουν να υπάρχουν γύρω μας, να κουβαλούν τα ίχνη των ανθρώπων που τα άγγιξαν, των τόπων από τους οποίους πέρασαν, και να αφηγούνται τις ξεχωριστές τους ιστορίες – όπως ένα σακί για καφέ ή κακάο που φέρει τα ίχνη του παγκόσμιου εμπορίου ή ένα φορεμένο ρούχο που διατηρεί μέσα του μνήμες από ξεριζωμούς, μετακινήσεις και προσωπικές διαδρομές.
Μνημειακές εγκαταστάσεις, γλυπτά και συνθέσεις καταλαμβάνουν τους χώρους της Πινακοθήκης με μια δύναμη που δύσκολα προδίδει την ταπεινή προέλευση των υλικών τους. Κοιτάζοντάς τα από μακριά, τα έργα μαγνητίζουν με την ένταση των χρωμάτων και τη δεξιοτεχνία της κατασκευής τους· από κοντά, αποκαλύπτουν ιστορίες και αφηγήματα. Και τότε η ουσία της έκθεσης μετατοπίζεται. Δεν αφορά πλέον μόνο τη μεταμόρφωση της ύλης, αλλά και τη μεταμόρφωση της δικής μας ματιάς. Τα έργα μάς καλούν να αναγνωρίσουμε ότι ακόμη και τα πιο συνηθισμένα αντικείμενα κρύβουν κάτι από τα μεγάλα ερωτήματα για τη σχέση μας με τον υλικό κόσμο, προβάλλοντας την επαναχρησιμοποίηση ως πράξη δημιουργίας, μνήμης και επαναπροσδιορισμού. Μας οδηγούν να σταθούμε σε σημαντικά ζητήματα όπως η αποικιοκρατία, το εμπόριο, η ανθρώπινη εργασία, η μετανάστευση και η πολιτισμική ταυτότητα, μέσα από τις διαδρομές των υλικών και των ανθρώπων στα παγκόσμια κοινωνικά και οικονομικά δίκτυα.
Romuald Hazoumè (γ. 1962) ‘ZoCooter’, 2019 Μέταλλο και γυαλί, 200 x 120 x 118 εκ. Συλλογή Έλιας Μουρτζανού © 2026 ADAGP, Παρίσι και DACS, Λονδίνο. Φωτογραφία: Florian Kleinefenn. Ευγενική παραχώρηση του καλλιτέχνη και του Gagosian
Την έκθεση επιμελείται η Μαρία Βαρνάβα, Ιδρύτρια και Διευθύντρια της Tiwani Contemporary στο Λονδίνο και στο Λάγος (2011-2026). Η διοργάνωση πραγματοποιείται σε συνεργασία με την επιμελητική ομάδα της Λεβεντείου Πινακοθήκης, στην οποία συμμετέχουν η Μυρτώ Χατζάκη, Επιμελήτρια της Συλλογής Παρισιού της Λεβεντείου Πινακοθήκης· η Κατερίνα Στεφανίδου, Διευθύντρια της Λεβεντείου Πινακοθήκης· και η Δέσποινα Χριστοφίδου, Επιμελήτρια της Λεβεντείου Πινακοθήκης. Την έκθεση συνοδεύει ειδική έκδοση, ένας πλούσια εικονογραφημένος τόμος, που εστιάζει σε ζητήματα υλικότητας, μνήμης, ταυτότητας και της σύγχρονης αφρικανικής τέχνης και της Διασποράς της. Τα κείμενα υπογράφουν η Δρ Christine Checinska, Επικεφαλής Επιμελήτρια, Αφρική και η Διασπορά: Υφάσματα και Μόδα στο Victoria and Albert Museum του Λονδίνου· η Δρ Dorothy Price, Καθηγήτρια Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης και Κριτικής Φυλετικής Ιστορίας της Τέχνης στο Courtauld Institute of Art· και η Δρ Portia Malatjie, Επίκουρη Καθηγήτρια Ιστορίας και Θεωρίας της Τέχνης στο Michaelis School of Fine Art του University of Cape Town.
Leilah Babirye (γ. 1985) ‘Kakweza from the Kuchu Western Region’ [Kakweza από τη Δυτική Περιοχή Kuchu], 2025 Καμένο ξύλο, λάστιχο ποδηλάτου, εσωτερικοί σωλήνες και ευρεθέντα αντικείμενα, 183 x 44 x 28 εκ. Συλλογή Xάρη Γ. Δαυίδ © Leilah Babirye. Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας και της Galerie Max Hetzler, Βερολίνο | Παρίσι | Λονδίνο | Marfa
Σε μια εποχή που παράγονται και απορρίπτονται περισσότερα αντικείμενα από ποτέ στην ανθρώπινη ιστορία μας, η έκθεση δεν προτείνει απλώς μια διαφορετική αισθητική της επαναχρησιμοποίησης. Προτείνει έναν διαφορετικό τρόπο να σκεφτούμε την ίδια την έννοια της «αξίας». Και ίσως μας υπενθυμίζει ότι το πιο ενδιαφέρον χαρακτηριστικό των αντικειμένων –όλων των «πραγμάτων» που μας περικλείουν– δεν είναι αυτό που κάποτε υπήρξαν, αλλά αυτό που μπορούν ακόμη να γίνουν.
Με το σκεπτικό αυτό και στο πλαίσιο της έκθεσης, η Λεβέντειος Πινακοθήκη παρουσιάζει ένα πλούσιο πρόγραμμα παράλληλων δράσεων, ξεναγήσεων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων, διευρύνοντας τον διάλογο γύρω από τις θεματικές της έκθεσης, ενθαρρύνοντας τη συμμετοχικότητα και προκαλώντας όλους μας να πάρουμε θέση.
Samuel Nnorom (γ. 1990) ‘Becoming One’ [Γίνοντας Ένα], 2023 Αφρικανικά τυπωμένα υφάσματα, 230 x 290 x 22 εκ. Ιδιωτική συλλογή, Κύπρος © Samuel Nnorom. Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Σ. Κωνσταντίνου © Λεβέντειος Πινακοθήκη, Λευκωσία
Το αναλυτικό πρόγραμμα των παράλληλων εκδηλώσεων και δράσεων θα ανακοινώνεται σταδιακά. Το κοινό μπορεί να ενημερώνεται μέσω του ιστότοπου και των επίσημων λογαριασμών της Λεβεντείου Πινακοθήκης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Πληροφορίες έκθεσης
Διάρκεια έκθεσης: 9 Δεκεμβρίου 2026 – 23 Μαΐου 2027 Ώρες λειτουργίας: Τετάρτη: 10:00-20:00, Πέμπτη έως Κυριακή: 10:00-17:00 (κλειστά κάθε Δευτέρα και Τρίτη, καθώς και τις επίσημες αργίες) Χώρος: Λεβέντειος Πινακοθήκη, Αίθουσα Προσωρινών Εκθέσεων Τ.: +357 22668838 Ε.: info@leventisgallery.org
W: leventisgallery.org.cy
Tags: The Afterlife of Things, αφρικανική τέχνη, Λεβέντειος Πινακοθήκη, προσωρινή έκθεση
Το Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού του Υφυπουργείου Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας…
Με μεγάλη επιτυχία δόθηκε, το Σάββατο 7 Μαρτίου 2026, η…
Η Πούπα, ανεβαίνει σε παγκύπρια πρώτη στην Παιδική Σκηνή του…