Τα καταστήματα καλλυντικών, αλλά και οι υπεραγορές και τα φαρμακεία αφιερώνουν ολόκληρους διαδρόμους για χάρη τους! Τα μικρά μπουκαλάκια με τις ονομασίες «deodorant», «antiperspirant», «alcohol free»… μας προκαλούν. Τι σημαίνουν όμως, όλα όσα αναγράφονται; Προτού επιλέξεις στην τύχη κάποιο από τα παραταγμένα στη σειρά αποσμητικά, φροντίσαμε να σε ενημερώσουμε. Έτσι, θα μάθεις τα πάντα για τα προϊόντα που καταπολεμούν την εφίδρωση και την κακοσμία.

Γιατί χρειαζόμαστε αποσμητικό; Η απάντηση είναι απλή: επειδή ιδρώνουμε! Και δυστυχώς αν δεν χρησιμοποιούμε αποσμητικό ή ανθιδρωτικά προϊόντα ο ιδρώτας μυρίζει. Τώρα το γιατί ιδρώνουμε είναι μια άλλη ιστορία και θα στην εξηγήσουμε πιο κάτω.

Γιατί & πώς ιδρώνουμε;

Ως προστατευτικό, ψυκτικό και απεκκριτικό μέσο ο ιδρώτας είναι ο ρυθμιστής της εσωτερικής θερμοκρασίας του σώματός μας. Παράγεται σταθερά στον άνθρωπο – κατά μέσο όρο 12 γραμμ./ώρα. Εμφανίζεται άλλοτε με τη μορφή της άδηλης αναπνοής και άλλοτε με τη μορφή της εφίδρωσης. Για να εκκριθεί ενεργοποιούνται γύρω στα 2,5 εκατομμύρια ιδρωτοποιοί αδένες που κατανέμονται σε ολόκληρο το σώμα. Η εφίδρωση λοιπόν, η «διαπνοή» όπως τη λένε οι ειδικοί, είναι μία φυσιολογική και απαραίτητη λειτουργία του δέρματος. Κι αυτό γίνεται για την ρύθμιση της θερμοκρασίας του οργανισμού. Επομένως, οι ιδρωτοποιοί αδένες μας εκκρίνουν ιδρώτα για να διατηρούν την θερμοκρασία του σώματος στα σωστά επίπεδα, όταν «υπερθερμαινόμαστε».

Γιατί ο ιδρώτας προτιμά τις μασχάλες

Στους περισσότερους ανθρώπους εμφανίζεται εντονότερη στην περιοχή της μασχάλης και αυτό γιατί είναι μία ευαίσθητη, λεπτή περιοχή του δέρματος με αυξημένο αριθμό ιδρωτοποιών αδένων. Το φαινόμενο της «απόφραξης» (του ιδρώτα- δηλαδή ο ιδρώτας εγκλωβίζεται) στην μασχάλη, όπου, δημιουργείται ένα περιβάλλον ζεστό και υγρό, ευνοϊκό για την ανάπτυξη και των πολλαπλασιασμό βακτηριδίων. Αυτά ευδοκιμούν πάνω στο δέρμα και διασπούν ενώσεις όπως λιπίδια και πρωτεΐνες. Αποτέλεσμα; Δημιουργούνται οι οσμές, που είναι συχνά έντονες και επίμονες. Όλα αυτά είναι υπεύθυνα για την κακοσμία που έχουμε συνδέσει με τον ιδρώτα. Γι’ αυτό, λοιπόν, χρειαζόμαστε τα αποσμητικά, ώστε να αντιμετωπίσουμε την δυσάρεστη οσμή που προκαλείται.

Αποσμητική… ιστορία

Τα πρώτα –και πρωτόγονα- αποσμητικά προϊόντα δημιουργήθηκαν στον αραβικό κόσμο κατά την διάρκεια του 9ου αιώνα μ.Χ. Το πρώτο επώνυμο αποσμητικό εμφανίστηκε το 1888 στις ΗΠΑ με το όνομα Mum. Είχε υφή κέρινης κρέμας, γεγονός που την έκανε όχι και τόσο εύχρηστη. Μέσα στα επόμενα χρόνια, εμφανίστηκαν τα πρώτα προϊόντα με βάση το αργίλιο, που μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα γνώρισαν επιτυχία. Κάπου στα ‘50s, τα αποσμητικά πέρασαν στην εποχή των spray. Μέχρι το 1980 επικράτησαν στην αγορά και ήταν εξαιρετικά δημοφιλή. Η παντοδυναμία τους έλαβε τέλος, μόλις έγιναν οι πρώτες έρευνες για πιθανά προβλήματα υγείας και για την τρύπα του όζοντος, με την οποία σχετίζονταν τα προϊόντα τύπου aerosol. Κάπως έτσι, περάσαμε στην εποχή των sticks, η οποία φτάνει μέχρι και τις μέρες μας.

Αποσμητικά  & ανθιδρωτικά: Μάθε τα είδη τους

Ποια είδη αποσμητικών υπάρχουν και πώς «λειτουργούν»; Όταν δούμε τις συσκευασίες τους αντιλαμβανόμαστε τον σημαντικό διαχωρισμό τους: deodorant και antiperspirant. Στην ουσία, ενώ χρησιμοποιούμε τον όρο «αποσμητικά» για όλα τα σχετικά προϊόντα, είναι σωστός μόνο για τα «deodorant». Τα «antiperspirant» είναι τα ανθιδρωτικά. Με άλλα λόγια, η πρώτη κατηγορία καταπολεμά την οσμή… Η δεύτερη την προλαμβάνει, σταματώντας εν μέρει την εφίδρωση.

Πώς δρουν τα αποσμητικά  & τα ανθιδρωτικά 

♦ Τα αποσμητικά προϊόντα βασίζονται σε αντιμικροβιακή σύσταση. Τέτοια μπορεί να είναι το αλκοόλ, το οποίο κινητοποιεί μεν τους ιδρωτοποιούς αδένες, αλλά σκοτώνει προσωρινά τα βακτήρια. Εκτός από το αλκοόλ, χρησιμοποιούνται και άλλες αντιμικροβιακές ουσίες, όπως το triclosan, επιβραδύνοντας την ανάπτυξη των βακτηρίων. Στην σύστασή τους, τέλος, συμπεριλαμβάνεται άρωμα ή φυσικά έλαια, τα οποία επικαλύπτουν την οσμή του ιδρώτα.

♥ Τα ανθιδρωτικά προϊόντα από την άλλη, είναι στην ουσία αποσμητικά συνδυασμένα με ουσίες που σταματούν ή μειώνουν την εφίδρωση, ώστε να μην υπάρχει η “δελεαστική” για τα βακτήρια υγρασία. Συνήθως, τέτοιες ουσίες είναι χημικές ενώσεις του αργιλίου, που αλληλεπιδρούν με τους ηλεκτρολύτες του ιδρώτα. Δημιουργούν ένα είδος gel, που φράσσει τους ιδρωτοποιούς αδένες για να μην εκκρίνουν υγρά. Τελικά, αυτό το gel αποβάλλεται με την φυσική απολέπιση της επιδερμίδας.Παράλληλα, τα άλατα του αργιλίου εμποδίζουν τον ιδρώτα να φτάσει στην επιφάνεια της επιδερμίδας με την στυπτική τους δράση. Κάπως έτσι, μειώνεται ως και 20% ο ιδρώτας που παράγουμε και μειώνεται κατ’ αυτόν τον τρόπο το ενδεχόμενο της κακοσμίας. Ενδεικτικό της διαφοράς deodorant και antiperspirant είναι το γεγονός πως στις ΗΠΑ, τα αποσμητικά θεωρούνται καλλυντικά, ενώ τα ανθιδρωτικά χαρακτηρίζονται ως φαρμακευτικά προϊόντα.

Σε κάθε περίπτωση, αφού παραχθούν και προτού κυκλοφορήσουν στο εμπόριο, όλα τα σχετικά παρασκευάσματα οφείλουν να περάσουν από ελέγχους ασφάλειας για την υγεία και την αποτελεσματικότητά τους, σύμφωνα με τους γενικούς κανόνες της CTFA (Cosmetics, Toiletries and Fragrance Association).

Όσον αφορά τον διαχωρισμό των αποσμητικών με βάση την μορφή τους, τα προϊόντα σε stick και roll-on, σε μορφή κρέμας και σε spray επικρατούν στην ευρωπαϊκή αγορά. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού προτιμώνται οι στερεές και gel εκδοχές.

Υπάρχουν κίνδυνοι τοξικότητας;

Πολύς λόγος γίνεται μεταξύ των επιστημονικών κοινοτήτων αλλά και των απλών ανθρώπων για τους κινδύνους που κρύβει η παρουσία του αργιλίου στα αποσμητικά. Κατά καιρούς δημοσιεύονται έρευνες, που αναιρούν τις προηγούμενες. Και κάθε φορά εγείρουν συζήτηση γύρω από κάποιο νέο ζήτημα υγείας. Λέγεται ότι το αργίλιο εντοπίζεται στους ασθενείς της νόσου Αλτσχάιμερ. Επίσης, αναφέρεται ότι μπορεί να σχετίζεται με την εμφάνιση καρκίνου του μαστού. Μάλιστα, σε εξαιρετικά μεγάλες ποσότητες, προκαλεί ζημιά στο γενετικό υλικό. Ωστόσο, για την μικρή ποσότητα αργιλίου που περιέχουν τα ανθιδρωτικά, δεν έχει αποδειχθεί με στοιχεία η «ενοχή» του για κάτι από όλα αυτά. Βέβαια, για να έχεις το κεφάλι σου ήσυχο, επίλεξε προϊόντα «aluminium free», που δεν επιβαρύνουν με κανέναν τρόπο το δέρμα και την υγεία του οργανισμού.

Φτιάξε το δικό σου home made deodorant

Kι όμως, μπορείς να φτιάξεις μόνη σου το δικό σου αποσμητικό λεβάντας. Ελαφρύ, αναζωογονητικό και παραδοσιακό, το άρωμα λεβάντας είναι κατάλληλο για όλους. Θα χρειαστείς:  2 κουταλιές (30 ml) φρέσκα ή αποξηραμένα άνθη λεβάντας, 3 κουταλιές (45 ml) αποσταγμένο νερό, 1 κουταλάκι (5 ml) βότκα, 2 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντα.

Πώς θα το φτιάξεις: Ρίξε σε ένα μπουκάλι που σφραγίζει καλά το νερό, τη βότκα, τα άνθη και το έλαιο λεβάντας. Άφησε το μπουκάλι σε σκιερό μέρος για 24 ώρες (το λιγότερο) έως και μία εβδομάδα το πολύ. Σούρωσε και κράτησε το υγρό σε ένα σκουρόχρωμο μπουκαλάκι. Ανακίνησε το πριν από κάθε χρήση.