Madame LeFo

Beauty Is All Around

Λουκουμάδες, ο γλυκός “πειρασμός” της ημέρας

Τραγανοί και αφράτοι, ζεστοί, βουτηγμένοι στο σιρόπι ή ραντισμένοι με μπόλικο μέλι και πασπαλισμένοι με καρύδια και κανέλα. Οι λουκουμάδες, το πιο εύκολο και λαχταριστό γλυκάκι, φτιάχνεται σε πολλές μεσογειακές χώρες, αλλά οι κυπριακοί είναι πραγματικά ξεχωριστοί. Σκέφτεστε τίποτα καλύτερο για να γλυκάνετε σήμερα τον ουρανίσκο σας; Μέχρι και οι καλλικάντζαροι… υποκλίνονται στη γλύκα τους!

 

Και ποιος δεν θυμάται τα παιδικά του χρόνια; Κυριακάτικα πρωϊνά με λαχταριστούς, ολοστρόγγυλους λουκουμάδες, που έφτιαχνε η μαμά ή η γιαγιά, και να μοσχομυρίζει όλο το σπίτι… Ε, λοιπόν, καλό είναι να μάθετε και λίγο story περί του ταπεινού αυτού γλυκού, που μεγάλωσε γενιές και γενιές.

Long story

Η αλήθεια είναι ότι τους λουκουμάδες τους φτιάχνουν σε πολλές χώρες της Μεσογείου, αλλά και της Ανατολής, με διάφορους τρόπους. Η ίδια η λέξη προέρχεται από την αραβική (και τούρκικη)  lokma που σημαίνει μπουκιά: Lokma στην Ανατολή, doughnut στη Δύση! Οι λουκουμάδες ονομάζονται και σβιγκοί από τους Έλληνες Εβραϊκής καταγωγής, και τους προσφέρουν σαν γλυκό τα Χριστούγεννα. Αναφέρεται ότι η λέξη προέρχεται από τους Ρωμανιώτες, αν και προέρχεται από τη μεσαιωνική γερμανική λέξη swinge. Ένα παρόμοιο γλυκό αναφέρεται και στην Ιταλία ως sfingi di San Giuseppe.

Βεβαίως, «λουκουμάδες» φτιάχνουν μέχρι σήμερα και στη Βενετία, που είναι γνωστοί ως castagnole, κάτι μικρά στρόγγυλα μπαλάκια από πολύ μαλακή ζύμη, που επίσης τηγανίζονται και σερβίρονται πασπαλισμένα με ζάχαρη ή άχνη. Πάντως, αν βρεθείτε στη Βενετία στην περίοδο του καρναβαλιού αποκλείεται να μην τους δοκιμάσετε, μια castagnole και θεωρείται το εθνικό της γλυκό. Λέγονται και Frittella ή Fritola Veneziana και μέχρι το τέλος του 1800 πωλούνταν στο δρόμο αποκλειστικά από τους fritoleri, σαν να λέμε στα ελληνικά από τους λουκουματζήδες, κάτι σαν τους δικούς μας που υπάρχουν σε κάθε γωνιά της Κύπρου, ειδικά σαν σήμερα, ανήμερα των Φώτων, αλλά και στα πανηγύρια. Αυτοί μάλιστα, περιφρουρούσαν τη συνταγή και την παρασκευή της και το μονοπώλιο παραγωγής των λουκουμάδων πήγαινε επαγγελματικά από πατέρα σε γιό.

Η ζύμη τους γίνεται με αυγά, αλεύρι, ζάχαρη, σταφίδες και κουκουνάρι, υλικά που δουλεύονταν όλα μαζί πάνω σε μεγάλα ξύλινα τραπέζια. Στη συνέχεια, τα castagnole τηγανίζονταν σε λάδι, χοιρινό λίπος ή βούτυρο μέσα σε τεράστια τηγάνια, πασπαλίζονταν με ζάχαρη και τα σέρβιραν ζεστά. Πιθανότατα λοιπόν, οι ενετικές επιρροές που δέχτηκε η Κύπρος να άφησαν πίσω τους και τη συνταγή, την οποία οι κύπριες νοικοκυρές μετεξέλιξαν και φτάσαμε στους σημερινούς, δικούς μας λουκουμάδες.

Ξεροτήανα και λουκουμάδες made in Cyprus

Οι δικοί μας πάντως, σερβίρονται βουτηγμένοι σε σιρόπι, ή περιχυμένοι με μέλι και πασπαλίζονται με κανέλα, ενώ κάποτε αντί για μέλι προτιμούν να τους πασπαλίζουν με ζάχαρη κρυσταλλική. Στην Ελλάδα, λίγο πριν το σερβίρισμα πασπαλίζονται με καβουρντισμένο σουσάμι, με ψιλοκομμένα αμύγδαλα ή καρύδια, κι έτσι γίνονται σκέτος… πειρασμός.
Την διαφορά στους δικούς μας λουκουμάδες την κάνει το πολύ καλό μέλι (κυπριακό, για να παινέψουμε και το σπίτι μας!), ή το σιρόπι  αλλά και η τέχνη του τηγανίσματός τους! Πρέπει να βγουν ολοστρόγγυλλοι και να έχουν χρυσίσει από όλες τις πλευρές.

Και οι καλλικάντζαροι τους λατρεύουν

Βεβαίως, ο κυπριακός λουκουμάς έχει τη δική του ιστορία: Από τα παλιά χρόνια και μέχρι σήμερα επικρατεί η παράδοση στην Κύπρο την Παραμονή των Θεοφανείων, οι νοικοκυρές να ψήνουν λουκουμάδες (λοκμάδες ή ξεροτήανα), που όμως, κανείς δεν αγγίζει πριν μερικοί από αυτούς σκορπιστούν στην οροφή του σπιτιού για να «φάνε» οι καλλικάντζαροι (ή «σκαλαπούνταροι») και να φύγουν (αφού σύμφωνα πάντα με την παράδοση αυτά τα ξωτικά είναι ελεύθερα και περιδιαβάζουν στα χωριά από την μέρα των ψυχών, στις 2 Νοεμβρίου).

Επίσης τα παλιά χρόνια οι αγρότες συνήθιζαν να δίνουν μερικούς λουκουμάδες και στα ζώα τους, κυρίως στα βόδια, ως αναγνώριση του ολόχρονου μόχθου τους για την παραγωγή της γης.

How to?

Πάντως, η παρασκευή των λουκουμάδων, είναι απλή καθώς δεν χρειάζονται και πολλά υλικά. Λίγος χυλός που φτιάχνεται με αλεύρι, χλιαρό νερό, αλάτι, λίγη ζάχαρη και μαγιά, και σε λίγο είναι έτοιμος για το τηγάνι. Βέβαια, οι ειδικοί λένε ότι όσο πιο σφιχτή ζύμη κάνετε τόσο πιο στρογγυλοί και γεμάτοι θα είναι οι λουκουμάδες σας. Επίσης, για να γίνουν πιο τραγανοί, πολλοί είναι εκείνοι που προσθέτουν στο χυλό και βρασμένη πατάτα σε πουρέ. Τέλος, το μεγάλο μυστικό τους είναι και το καλό ψήσιμο σε μπόλικο, καυτό λάδι.

Top tips

Για να είστε σίγουροι ότι το λάδι είναι στην σωστή θερμοκρασία, κάνετε το εξής τεστ: Αν με την πρώτη κουταλιά, ο χυλός δεν ανεβεί αμέσως στην επιφάνεια τότε πρέπει να το αφήσετε λίγο ακόμα. Γίνονται πεντανόστιμοι και καθόλου λαδεροί.

Για να κάνετε τους παραδοσιακούς λουκουμάδες με μέλι ακόμα πιο ελκυστικούς και μοντέρνους, μπορείτε να τους σερβίρετε συνοδευμένους με παγωτό καϊμάκι ή θα αφαιρέσετε το μέλι και θα τους ραντίσετε με λιωμένη, ρευστή σοκολάτα, για μεγαλύτερη απόλαυση…

* Τέλος, καλό είναι να έχετε υπόψη σας πως είναι αρκετά βαρύ γλυκό (αφού είναι τηγανητό), γι’ αυτό φροντίστε να τους απολαύσετε με μέτρο!

 

Η συνταγή της απόλαυσης 

Λουκουμάδες 

Η  Εύη Ιωάννου- Χιώτη, από το La Patisserie Fleurie,  μας εμπιστεύτηκε την παραδοσιακή συνταγή της και εσείς θα τη λατρέψετε.

 

Υλικά

4 φλιτζάνια αλεύρι, 2 πατάτες βρασμένες, ½ φλιτζάνι ζάχαρη, 2 κουταλιές λάδι, 1 κουταλάκι ξερή μαγιά, λίγο αλάτι, 1 φλιτζάνι μέλι.

Εκτέλεση

Βάζετε σε λεκάνη 1 φλιτζάνι χλιαρό νερό και διαλύετε τη μαγιά. Ρίχνετε το λάδι, τη ζάχαρη τις πατάτες λιωμένες και τα ανακατεύετε. Προσθέτετε το αλάτι, το αλεύρι και λίγο ακόμα νερό για να σχηματιστεί ένας πηχτός χυλός.

Αφήνετε τον χυλό σε ζεστό μέρος να φουσκώσει. Βάζετε αρκετό λάδι σε μια κατσαρόλα και όταν ζεσταθεί καλά ρίχνετε μέσα κουταλιά – κουταλιά το χυλό. Όταν ροδίσουν οι λουκουμάδες τους βγάζετε με τρυπητή κουτάλα και τους αραδιάζετε σε χαρτί κουζίνας να στραγγίσουν.

Τους σερβίρετε αφού τους περιχύσετε με μέλι. Μπορείτε επίσης να τους πασπαλίσετε με καρυδόψιχα και κανέλα.

 

Το La Patisserie Fleurie βρίσκεται στην οδό Xριστάκη Kράνου 18, Ποταμός Γερμασόγειας, στη Λεμεσό, τηλ. 25-312363.